Выставка «Береста на века».
Выставка «Береста на века» приуроченная ко Всероссийской культурно-просветительской акции «Ночь музеев». На выставке показано настоящее сокровище якутской культуры. Берестяные изделия, выполненные в соответствии с канонами и художественным стилем, яркий показатель материальной и духовной культуры якутского народа. Здесь можно увидеть воочию берестяную утварь древнего быта якутов, археологические и этнографические берестяные экспонаты музея, узнать много интересной и полезной информации об этом уникальном древнейшем материале.
#музеймандаруус #ночьмузеев
ютуб канал: https://www.youtube.com/channel/UCOD66ea0ZjfvinKBPQZF..
Телеграм: https://t.me/mandaruusmuseum
Вконтакте: https://vk.com/mandaruusmuseum
Таттинский улус, с. Томтор, ул. Б.Малгиных д.2, корпус 4.
#музеймандаруус #ночьмузеев
ютуб канал: https://www.youtube.com/channel/UCOD66ea0ZjfvinKBPQZF..
Телеграм: https://t.me/mandaruusmuseum
Вконтакте: https://vk.com/mandaruusmuseum
Таттинский улус, с. Томтор, ул. Б.Малгиных д.2, корпус 4.
Ил Түмэҥҥэ «Мандар Уус» түмэлин быыстапката аһылынна.
Муус устар 5 күнүгэр Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Түмэнигэр Таатта улууһун Баайаҕа нэһилиэгин Б,Ф. Неустроев-Мандар Уус аатынан «Мандар Уус» этнологическай түмэлин (музейын) быыстапката аһылынна. Аатырбыт уус, бөлөһүөк, П.А. Ойуунускай аатынан СӨ Судаарыстыбаннай бириэмийэ лауреата, Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Дарханын стипендиата Б.Ф. Неустроев-Мандар Уус 75 сааһын көрсө Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Дархана таһаарбыт дьаһалыгар олоҕуран, утумнаах үлэ ыытыллан, Б.Ф. Неустроев-Мандар Уус аатынан түмэл 2022 сыл ахсынньытыгар арыллыбыта. Онон Мандар түмэлэ Баайаҕа тас өттүгэр көрдөрүллэр бастакы быыстапката. Быыстапканы Ил Түмэн Бэрэссэдээтэлин бастакы солбуйааччы Александр Жирков аста. Ил Түмэн дьокутааттарыгар, Ил Түмэн аппараатын үлэһиттэригэр, Дьокуускайдааҕы дизайн уонна технология коллеһын устудьуоннарыгар, уустарга, саха саатын-саадаҕын сэргээччилэргэ Мандар түмэлин туһунан кылгастык кэпсээтэ.Кини: « Бу ханна да суох олох ураты түмэл. Манна туос Моҕол ураһа, балаҕан, саха саатын-саадаҕын ураты музейа баар. Түмэл дириэктэрэ Н.И. Егоров-Баайаҕыын бэйэтэ көрдөөн булбут экспонаттара манна бааллар. XVII үйэттэн саҕалаан сахалар бэйэлэрэ оҥорбут оҥоһуктарын – дьиҥнээхтэрин уонна үтүгүннэрэн оҥоһуллубуттарын түмэлгэ көрүөххэ сөп», - диэтэ кини. Маастардар илиилэрин сылааһынан тутан-хабан оҥорбут Туос Моҕол ураһаны харах харатын курдук харыстаан тутуохтаахпытын, инникитин Моҕол ураһа анал таас саркофагынан бүрүллүөхтээҕин бэлиэтээтэ. Баайаҕа нэһилиэгин «Мандар Уус» этнологическай түмэлин дириэктэрэ, биллиилээх уус, чинчийээччи Николай Егоров-Баайаҕыын: «Түмэлбитигэр 7 киһилээх сүрдээх үчүгэй кэлэктиип үөскээтэ. Бары үрдүк үөрэхтээх, улахан баҕалаах уонна энтузиаст дьон», - диэн эттэ. Кини Баайаҕа музейа тэриллиитигэр, атаҕар турарыгар быһаччы өйөбүл буолбут Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Дарханыгар А.С. Николаевка уонна музей тэриллиитин, күннээҕи кыһалҕатын олоччу торумнаһар, көмөлөһөр Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Түмэнин бастакы вице-спикерэ А.Н. Жирковка махтал тылларын эттэ. «АЙАР УУСТАР» креативнай индустрия коллеһын (уруккута Дьокуускайдааҕы технология уонна дизайн колледжа) дириэктэрэ Елена Яковлева 2012 сылтан үөрэх кыһатыгар Борис Неустроев-Мандар Ууһу ыҥыран сүбэлэтэр буолбуттарын туһунан эттэ. «Кини уус быһыытынан эрэ буолбакка, уһуйааччы быһыытынан биллэр. Ол курдук, 2019 сылга Борис Федорович «Оҥорон таһаарыы үөрэҕин маастара» диэн хайысхаҕа колледжпытыгар үлэлээбитэ. Ол үүнэр көлүөнэҕэ наһаа туһалаах» диэн кэпсээтэ.Саха Өрөспүүбүлүкэтин Уустарын Сойууһун Бэрэссэдээтэлэ Роман Готовцев-Мындыр Уус Баайаҕатааҕы Б.Ф. Неустроев-Мандар Уус аатынан түмэлгэ бэйэтэ булбут былыргы сүгэлэрин бэлэхтээтэ.Быыстапка аһыллыытынан Дьокуускай куорат баһылыгын солбуйааччы Владимир Аржаков, Саха сирин идэлээх Сойуустрын Федерациятын Бэрэссэдээтэлэ Николай Дягтярев, Ем. Ярославскай аатынан Хотугу норуоттар культураларын уонна историяларын холбоһуктаах судаарыстыбаннай музейын дириэктэрэ Николай Бугаев, Саха Өрөспүүбүлүкэтин үтүөлээх артыыһа Иннокентий Луковцев эҕэрдэлээтилэр.
подробнее: https://www.iltumen.ru/news/23755
подробнее: https://www.iltumen.ru/news/23755
Выставка: "Традиции и современность".
Таатта улууһугар Олонхо уонна Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр норуот маастарын күнэ!
Кулун тутар 3 күнүгэр Былатыан Ойуунускай аатынан Таатта народнай театрыгар Таатта улууһугар Олонхо уонна Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр норуот маастарын күнэ киэҥ далааһыннаахтык ыытылынна. "Көмүлүөк" хампаанньа саха иһитин быыстапкатыгар "Үрүҥ илгэ остуола" - диэн сандалыны киэргэттибит. "Көмүлүөк" хампаанньа былыр сахалар хайдах иһити оҥорбуттара да оннук хайа да иһит оһуорун-мандарын, ойуутун-бичигин, быһыытын-таһаатын уларыппакка оҥороллорун дакаастыырдыы түмэл экспонаттарын кытта тэҥнии тутан көрдөрөр "Традиции и современность" - диэн ааттаах сүрдээх үчүгэй остуолу тэрийэн кыттыыны ылбыппытыттан астынныбыт! Манна былыргы айах чороон, үс атахтаах бэлкэй чороон, ымыйа, кэриэн ымыйа, маллаах иһит, кытыйалар, аны туойтан эмиэ дьиэҕэ-уокка туттуллар иһит-хомуос арааһа баар. Ону сэргэ, саха таҥастаах хаамыыга эмиэ кыттыыны ылбыппыт. Араас маастар-кылаастарга сылдьан, олоҥхону дуоһуйа истэн, норуот ырыаларын тэҥҥэ ыллаһан билиибитин-көрүүбүтүн хаҥаппыппыт, дууһалыын сынньаммыппыт сүрдээх үчүгэй. Тэрийээччилэргэ барҕа махтал!
Кулун тутар 3 күнүгэр Былатыан Ойуунускай аатынан Таатта народнай театрыгар Таатта улууһугар Олонхо уонна Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр норуот маастарын күнэ киэҥ далааһыннаахтык ыытылынна. "Көмүлүөк" хампаанньа саха иһитин быыстапкатыгар "Үрүҥ илгэ остуола" - диэн сандалыны киэргэттибит. "Көмүлүөк" хампаанньа былыр сахалар хайдах иһити оҥорбуттара да оннук хайа да иһит оһуорун-мандарын, ойуутун-бичигин, быһыытын-таһаатын уларыппакка оҥороллорун дакаастыырдыы түмэл экспонаттарын кытта тэҥнии тутан көрдөрөр "Традиции и современность" - диэн ааттаах сүрдээх үчүгэй остуолу тэрийэн кыттыыны ылбыппытыттан астынныбыт! Манна былыргы айах чороон, үс атахтаах бэлкэй чороон, ымыйа, кэриэн ымыйа, маллаах иһит, кытыйалар, аны туойтан эмиэ дьиэҕэ-уокка туттуллар иһит-хомуос арааһа баар. Ону сэргэ, саха таҥастаах хаамыыга эмиэ кыттыыны ылбыппыт. Араас маастар-кылаастарга сылдьан, олоҥхону дуоһуйа истэн, норуот ырыаларын тэҥҥэ ыллаһан билиибитин-көрүүбүтүн хаҥаппыппыт, дууһалыын сынньаммыппыт сүрдээх үчүгэй. Тэрийээччилэргэ барҕа махтал!
Выставка ко Дню родного языка и письменности Республики Саха (Якутия).
Ийэ тыл күнүгэр аналлаах “С.А. Новгородов алпаабытынан бэчээттэммит кинигэлэр” быыстапката. Сахалартан бастакы тыл үөрэхтээх учуонай, уhулуччулаах сырдатааччы, саха маассабай суругун-бичигин төрүттээччи, сахалыы тылынан бастакы үөрэх кинигэлэрин суруйбут, бэчээттэтэн таһаарбыт Семен Андреевич Новгородов төрөөбүт күнүн көрсө Ийэ тыл күнүгэр аналлаах “С.А. Новгородов алпаабытынан бэчээттэммит кинигэлэр” быыстапка тэриллэр. Быыстапка саха омук төрөөбүт тыла, суруга-бичигэ оччоттон баччаҕа диэри хайдах сайдыы суолун солоон кэлбитин билэрбит булгуччулаах диэн өйтөн-санааттан оҥоһуллар. Тэрийээччилэр: Романова Ч.А., Яроева Т.З.
Быыстапка сыала-соруга:
- Саха бастакы алпаабытын оҥорбут чинчийээччи, лингвист С.А. Новгородов алпаабытынан суруллубут кинигэлэри көрдөрүнньүккэ таһаарыы;
- нэһилиэк олохтоохторун билиитин-көрүүтүн кэҥэтэр сыаллаах быыстапка.
Быыстапкаҕа турар инсталляциялар:
·Новгородов алпаабытынан суруллубут быыстапка суруга;
С.А. Новгородов олоҕун, үлэтин сырдатар истиэндэ;·
Былыргы чүмэчи подставкалара;
Новгородов алпаабытынан суруллубут кинигэлэр;
Новгородов алпаабытынан суруктаах саха быһаҕа;
Новгородов алпаабытынан суруктаах солко былаат;
Новгородов алпаабытынан суруллубут 30-с сыллардааҕы төрөөбүт туһунан туоһу сурук; Копировальнай кумааҕы;
Суруйар кумааҕы.
Быыстапка сыала-соруга:
- Саха бастакы алпаабытын оҥорбут чинчийээччи, лингвист С.А. Новгородов алпаабытынан суруллубут кинигэлэри көрдөрүнньүккэ таһаарыы;
- нэһилиэк олохтоохторун билиитин-көрүүтүн кэҥэтэр сыаллаах быыстапка.
Быыстапкаҕа турар инсталляциялар:
·Новгородов алпаабытынан суруллубут быыстапка суруга;
С.А. Новгородов олоҕун, үлэтин сырдатар истиэндэ;·
Былыргы чүмэчи подставкалара;
Новгородов алпаабытынан суруллубут кинигэлэр;
Новгородов алпаабытынан суруктаах саха быһаҕа;
Новгородов алпаабытынан суруктаах солко былаат;
Новгородов алпаабытынан суруллубут 30-с сыллардааҕы төрөөбүт туһунан туоһу сурук; Копировальнай кумааҕы;
Суруйар кумааҕы.
"Кырадаһынынан кэрэни айабыт".
Быыстапка сыала-соруга: нэһилиэк иистэнньэҥ дьахталларын кырадаһынынан саха төрүт үгэһинэн уонна аныгылыы тигиллибит үлэлэрин киэн эйгэҕэ таһааран көрдөрүү, картотекаҕа киллэрии, үйэтитии.
"Мандар Уус" саха олоҕун кэлим түмэлэ уонна "Мандар Уус" айылгы, айымньы киинэ буолан тэрийдибит. Барыта 20 иистэнньэҥ кыттыыны ылла. Борис Федорович – Мандар Уус Аал Уотун айах тутан, алгыс тылын этэн дьонун-сэргэтин, балаҕанын арчылаан быыстапка үөрүүлээх аһыллыытын киэргэттэ, дьон сүргэтин көтөхтө. Быыстапканы учууталлар, бэтэрээннэр түмсүүлэрин бэрэссэдээтэлэ: Егорова Маргарита Романовна иилээн – саҕалаан ыытта. Неустроев Борис Федорович –Мандар Уус, музей директора Егоров Николай Иванович, иистэнньэҥ Христофорова Надежда Дмитрьевна кыһыл лиэнтэни быстылар. «Төгүрүк остуолга” тыл эттилэр: Неустроев Борис Федорович –Мандар Уус, Бурнашова Параскевья Петровна, Макарова Ольга Николаевна, Егоров Николай Иванович, Иванова Татьяна Дмитрьевна. Яроева Тамара Захаровна быыстапканы билсиһиннэрдэ.
Быыстапка икки хайысханан сыаналанна: “Үгэс буолбут тигии” , “Аныгылыы тигии”.
“Үгэс буолбут тигии”
1 миэстэ - Белолюбская Екатерина Дмитрьевна
2 миэстэ – Дедюкина Анна Ефремовна
3 миэстэ – Иванова Татьяна Дмитрьевна.
“Аныгылыы тигии”
1 миэстэ – Тарасова Елена Ивановна
2 миэстэ – Калининская Анна Гаврильевна
3 миэстэ – Дедюкина Елизавета Ивановна
Бары кыттыбыттарга "Туоһу сурук" туттарылынна.
"Мандар Уус" саха олоҕун кэлим түмэлэ уонна "Мандар Уус" айылгы, айымньы киинэ буолан тэрийдибит. Барыта 20 иистэнньэҥ кыттыыны ылла. Борис Федорович – Мандар Уус Аал Уотун айах тутан, алгыс тылын этэн дьонун-сэргэтин, балаҕанын арчылаан быыстапка үөрүүлээх аһыллыытын киэргэттэ, дьон сүргэтин көтөхтө. Быыстапканы учууталлар, бэтэрээннэр түмсүүлэрин бэрэссэдээтэлэ: Егорова Маргарита Романовна иилээн – саҕалаан ыытта. Неустроев Борис Федорович –Мандар Уус, музей директора Егоров Николай Иванович, иистэнньэҥ Христофорова Надежда Дмитрьевна кыһыл лиэнтэни быстылар. «Төгүрүк остуолга” тыл эттилэр: Неустроев Борис Федорович –Мандар Уус, Бурнашова Параскевья Петровна, Макарова Ольга Николаевна, Егоров Николай Иванович, Иванова Татьяна Дмитрьевна. Яроева Тамара Захаровна быыстапканы билсиһиннэрдэ.
Быыстапка икки хайысханан сыаналанна: “Үгэс буолбут тигии” , “Аныгылыы тигии”.
“Үгэс буолбут тигии”
1 миэстэ - Белолюбская Екатерина Дмитрьевна
2 миэстэ – Дедюкина Анна Ефремовна
3 миэстэ – Иванова Татьяна Дмитрьевна.
“Аныгылыы тигии”
1 миэстэ – Тарасова Елена Ивановна
2 миэстэ – Калининская Анна Гаврильевна
3 миэстэ – Дедюкина Елизавета Ивановна
Бары кыттыбыттарга "Туоһу сурук" туттарылынна.
